‘Een onveilige plek.’ ‘Een hellegat.’ ‘Terreurhoofdstad van de wereld.’ Het zijn niet meer de beelden van Peter Paul Rubens, Manneken Pis, het stripmuseum en de wafels die opwellen bij wie aan Brussel denkt. Mede met dank aan Donald Trump die de Belgische hoofdstad als een ‘hell hole’ omschreef, ijlt het effect van de terreuraanslagen genadeloos door in de economie van de EU-hoofdstad. Het aantal faillissement in de horeca steeg in april met 1400 procent.
‘Brussel is economisch dood’
Deze sector is het zwaarst getroffen door de aanslagen van 22 maart. Op de dag waarop de zelfmoordterroristen toesloegen, stroomden bij hotels de annuleringen binnen. De afzeggingen zijn vooralsnog niet goedgemaakt door nieuwe boekingen: de hotels in het centrum staan leeg, alleen hotels aan de rand van de stad draaien nog behoorlijke omzetten. Yvan Roque, voorzitter van de belangenorganisatie Horeca Brussel, verklaarde zijn stad een paar dagen geleden zelfs ‘economisch dood.’ Terwijl er in een normale maand circa veertig horecazaken failliet worden verklaard, staat de teller voor april al op zeshonderd ‘faillissementsdossiers’ – een stijging van 1400 procent. Hotels, cafés, restaurants, wafelstalletjes, friterieën – alle bedrijfstypen worden geraakt.
Steunmaatregelen
De federale regering probeert de schade te beperken met een reeks steunmaatregelen. Zelfstandigen uit de handels- en horecasector kunnen uitstel van betaling van hun sociale bijdragen aanvragen. Bij een aantoonbare inkomstendaling kan ook de hoogte van het bedrag worden verlaagd. Ook kunnen bedrijven ‘wegens overmacht’ gebruikmaken van een tijdelijke werkloosheidsregeling voor hun personeel. In twee weken tijd ontving de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) 1700 aanvragen voor een uitkering. In gewone tijden krijgt de RVA er honderd per maand. Nadat ondernemersunie Unizo en Horeca Vlaanderen hiertoe een dringende oproep hadden gedaan, bereiden de Belgische overheden gezamenlijk een campagne voor die het imago van Brussel moet opvijzelen ‘We mogen de terreur niet laten zegevieren,’ aldus het Vlaamse parlementslid Joris Poschet.
Economisch herstel na aanslag
Het is de vraag hoe lang Brussel nog omgeven zal worden door het huidige duistere imago dat niet alleen ontstond door de explosies op de luchthaven en in de metro maar ook doordat bleek dat de aanslagen in Parijs in de Belgische hoofdstad waren voorbereid. Volgens een onderzoek van het Britse World Travel Tourism Council (WTTC) herstelt het toerisme zich na een terreuraanslag gemiddeld binnen dertien maanden. In steden of gebieden die worden getroffen door de uitbraak van een ziekte, een milieu- of natuurramp of politieke onrust duurt het veel langer voordat de bezoekers terugkeren, respectievelijk 21, 24 en 27 maanden. Madrid, dat in 2004 werd getroffen door treinbommen waarbij 191 mensen omkwamen en 1857 gewonden vielen, herstelde zich volgens het WTTC binnen enkele weken. De bus- en metroaanslagen die Londen in 2005 teisterden, hadden zelfs ‘geen significante impact op het toerisme in het VK.’